{"id":12067,"date":"2025-07-06T22:18:48","date_gmt":"2025-07-06T22:18:48","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.ummatics.org\/?p=12067"},"modified":"2025-12-04T12:23:26","modified_gmt":"2025-12-04T12:23:26","slug":"nedenummetiks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/nedenummetiks\/","title":{"rendered":"Neden \u00dcmmetiks: Bir Dizi Sav"},"content":{"rendered":"

Bu makale, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fcmmetiksin acil bir \u00f6ncelik oldu\u011funu ortaya koyan bir serinin ba\u015flang\u0131\u00e7 yaz\u0131s\u0131d\u0131r. Tek bir uzun makale olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, okunmas\u0131n\u0131, yorumlanmas\u0131n\u0131 ve ele\u015ftirilmesini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in in\u015fallah \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 ay i\u00e7inde k\u0131sa b\u00f6l\u00fcmler halinde yay\u0131mlanacakt\u0131r. Bu seri, Yasmeen Daifallah, Iyad Hilal, Mairaj Syed, Joseph Kaminski, Hanaa Hasan, Alex Thurston, \u0130smail Yaylac\u0131 ve Uthman Badar gibi bir\u00e7ok akademisyen, \u00f6\u011fretmen ve \u00f6\u011frencinin de\u011ferli geri bildirimlerinden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde faydalanm\u0131\u015ft\u0131r. Payla\u015f\u0131lan t\u00fcm bu k\u0131ymetli katk\u0131lar do\u011frultusunda, metni \u201cbiz\u201d diliyle kaleme ald\u0131m. Ancak, kalan hata ve eksikliklerin tamamen bana ait oldu\u011funu belirtmek isterim.<\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Giri\u015f<\/h4>\n

Yo\u011fun ge\u00e7en bir Temmuz \u00f6\u011fleden sonras\u0131nda, b\u00fcy\u00fcleyici \u0130stanbul\u2019da ge\u00e7irdi\u011fimiz iki ay\u0131n ard\u0131ndan, 14 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flum Ahmed ile birlikte havaalan\u0131na do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Son derece konu\u015fkan \u015fof\u00f6r\u00fcm\u00fcz, tek kelime \u0130ngilizce bilmiyordu; biz de maalesef hi\u00e7 T\u00fcrk\u00e7e bilmiyorduk. Ancak Ahmed ve ben, Google Translate \u00fczerinden sohbet etme konusunda art\u0131k ustala\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Sohbet, e\u011fitimli ve yetenekli gen\u00e7lerin kira \u00f6demekte veya evlenmekte zorlanmas\u0131na neden olan a\u011f\u0131r ekonomik ko\u015fullarla ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan \u015fof\u00f6r, t\u00fcm bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n kayna\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131: M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc. Trafikte ilerlerken, telefonumun mikrofonuna neredeyse bir d\u00fczine \u00fclkenin ad\u0131n\u0131 s\u0131ralad\u0131. T\u00fcrkiye’nin yan\u0131 s\u0131ra listede Suudi Arabistan, \u0130ran, M\u0131s\u0131r, Tunus, Pakistan ve muhtemelen birka\u00e7 \u00fclke daha vard\u0131.<\/p>\n

Bu kadar zorluk i\u00e7indeki taksi \u015fof\u00f6r\u00fcn\u00fcn, M\u00fcsl\u00fcman lider ve entelekt\u00fcellerin art\u0131k alenen dile getiremedi\u011fi cesur bir vizyonu bu kadar rahat ifade edebilmesi beni hem \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131 hem de sevindirdi. D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerine yapt\u0131\u011f\u0131m yolculuklarda, sade bir M\u00fcsl\u00fcmandan bu vizyonu duyu\u015fum ilk kez de\u011fildi. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki \u00fcmmetin sesi oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00dcmmetiks tam da bu duyguyu yans\u0131tma \u00e7abas\u0131d\u0131r.<\/span>1<\/sup><\/a><\/span><\/p>\n

Burada<\/a> \u00fcmmetiksten ne kastetti\u011fimizi a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k ve burada<\/a> ise M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birli\u011finin hem m\u00fcmk\u00fcn hem de acil bir ilah\u00ee zorunluluk oldu\u011funa dair sav\u0131m\u0131z\u0131 ortaya koyduk. \u015eimdi bu vizyona y\u00f6nelik dile getirilen baz\u0131 \u015f\u00fcphe ve itirazlara de\u011finmek istiyoruz. \u00d6nceki yaz\u0131larda, M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak geli\u015fimimizin, hatta varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n devam edebilmesinin, ilah\u00ee bir zorunluluk olan \u0130slam birli\u011fini sa\u011flamam\u0131za ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu savunduk. T\u00fcm M\u00fcsl\u00fcman ekollerin tarih boyunca ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc (icm\u00e2<\/i>) olan bu ideal, \u00fcmmeti temsil eden ve siyas\u00ee yetkiye sahip bir imam\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2014 yani halife veya emir\u00fc\u2019l-m\u00fcmin\u00een\u2019i \u2014 gerektirir. Bu do\u011frultuda, Allah\u2019a olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yenilemekle birlikte kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zorluklar\u0131 tespit etmeli, s\u00f6ylemimizi g\u00fc\u00e7lendirmeli, \u00fcmmetin alimleri ve entelekt\u00fcelleri aras\u0131nda yap\u0131c\u0131 bir diyalog ba\u015flatmal\u0131, stratejiler geli\u015ftirmeli ve de\u011ferlendirmeli, kaynaklar\u0131 temin etmeli ve modern d\u00fcnyada i\u015fleyebilecek gerekli kurumlar\u0131 in\u015fa etmeliyiz.<\/p>\n

\u00dcmmetiks Enstit\u00fcs\u00fc olarak, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ara\u015ft\u0131rma boyutuna katk\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel soruya odaklanmay\u0131 te\u015fvik ediyoruz: Neden (M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birli\u011finin gerekliliklerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131), nas\u0131l (farkl\u0131 seviyelerde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve entegrasyon stratejilerinin geli\u015ftirilmesi ve de\u011ferlendirilmesi) ve ne (modern bir hilafetin kurumsal yap\u0131s\u0131 ile hukuk\u00ee, sosyal, siyas\u00ee ve ekonomik boyutlar\u0131n\u0131n tasarlanmas\u0131).<\/p>\n

Bu makale serisinde \u2018neden\u2019 sorusuna odaklanarak, d\u00fcnyadaki yakla\u015f\u0131k elli farkl\u0131 \u00fclkede ya\u015fayan ve iki milyar M\u00fcsl\u00fcman\u0131 kapsayan siyas\u00ee birli\u011fe y\u00f6nelik yayg\u0131n itirazlar\u0131n ve \u015f\u00fcphelerin kaynaklar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirece\u011fiz. Bu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 22 ila 30\u2019u, \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olmayan \u00fclkelerde az\u0131nl\u0131k olarak ya\u015famaktad\u0131r.<\/span>2<\/sup><\/a><\/span>\u2018Neden\u2019 sorusunu detayl\u0131 bir \u015fekilde ele alaca\u011f\u0131m\u0131z sonraki makalelere ge\u00e7meden \u00f6nce, bu giri\u015f yaz\u0131s\u0131nda temel kavramlar\u0131 (birlik, dayan\u0131\u015fma, hilafet) a\u00e7\u0131klayacak ve \u2018ne\u2019 ile \u2018nas\u0131l\u2019 sorular\u0131na dair \u00f6nemli noktalar\u0131 k\u0131saca \u00f6zetleyece\u011fiz.<\/p>\n

 <\/p>\n

Allah\u2019\u0131n \u0130pine S\u0131ms\u0131k\u0131 Sar\u0131l\u0131n: Birlik ve Dayan\u0131\u015fma \u00dczerine<\/h4>\n

Birlik ve dayan\u0131\u015fma gibi kavramlardan ne anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131klayarak ba\u015fl\u0131yoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kavramlar\u0131n net olmamas\u0131 genellikle anla\u015fmazl\u0131klara ve kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7ar. Allah, birli\u011fi hem ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir emir olarak (\u201cAllah\u2019\u0131n ipine hep birlikte s\u0131ms\u0131k\u0131 tutunun ve ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyin\u201d)<\/span>3<\/sup><\/a><\/span>hem de \u00fcmmetin refah\u0131, d\u00fcnyan\u0131n iyili\u011fi ve ilah\u00ee d\u00fczenin tesisi i\u00e7in bir \u015fart olarak emretmektedir.<\/span>4<\/sup><\/a><\/span>Bazen \u2018birlik\u2019, ayn\u0131l\u0131k ve benzerlik anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r; buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u2018dayan\u0131\u015fma\u2019, bireysel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n kabul edildi\u011fi ortak ba\u011flar ve \u00e7\u0131karlar anlam\u0131na gelir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bireyselli\u011fe verilen \u00f6nem nedeniyle dayan\u0131\u015fma olumlu, birlik ise olumsuz bir kavram gibi de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n

B\u00f6yle bir kavramsal kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, her birli\u011fin baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klara ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6stermeyi gerektirdi\u011fini, ancak vazge\u00e7ilemez konularda homojenli\u011fi korudu\u011funu kabul ederek a\u015fabiliriz. Buradaki as\u0131l soru, hangi konularda ayn\u0131l\u0131\u011f\u0131n (homojenli\u011fin) gerekti\u011fi ve hangi konularda farkl\u0131l\u0131klara ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterildi\u011fi, hatta te\u015fvik edildi\u011fidir. Asl\u0131nda, bir din, ideoloji yahut topluluktaki birlik ile ho\u015fg\u00f6r\u00fc aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r, o toplulu\u011fun temel yap\u0131s\u0131n\u0131 belirler.\u00a0 Benzerli\u011fi a\u015f\u0131r\u0131 bir \u015fekilde dayatmak, onu tamamen g\u00f6z ard\u0131 etmek kadar zararl\u0131 olabilir. Gerekli birli\u011fin d\u00fczeyi ve \u015fekli, toplulu\u011fun yap\u0131s\u0131 ve hedeflerine ba\u011fl\u0131d\u0131r: E\u011fer toplulu\u011fun amac\u0131 sadece hayatta kalmak veya ho\u015f\u00e7a vakit ge\u00e7irmekse, t\u0131pk\u0131 piknik yapan bir grup gibi, minimum d\u00fczeyde bir birlik yeterlidir. Ancak ordu ya da \u015firket gibi kolektif eylem gerektiren durumlarda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f gerekir.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, \u0130slam\u00ee birli\u011fin anlam\u0131, \u015fekli ve kapsam\u0131 ile nerede \u2018Allah\u2019\u0131n ipine hep birlikte tutunman\u0131n\u2019 zorunlu, nerede farkl\u0131l\u0131klar\u0131n kabul edilebilir oldu\u011fu konusu tamamen bizim karar\u0131m\u0131za b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir; bunlar ilah\u00ee olarak bildirilmi\u015f normlar\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Allah, bizden temel inan\u00e7 ve ibadetlerde tavizsiz bir birlik, insanlar\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131 hususunda ise geni\u015f bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc ister.<\/span>5<\/sup><\/a><\/span>Nitekim, Peygamber Efendimiz \ufdfa’in \u00f6\u011fretti\u011fi gibi, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir birlik sa\u011flamak i\u00e7in bazen farkl\u0131l\u0131klara ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6stermek te\u015fvik edilmi\u015ftir.<\/span>6<\/sup><\/a><\/span><\/p>\n

\u0130slam\u2019daki her ibadet r\u00fckn\u00fc ve \u015feriattaki her emir, yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n birli\u011fine olan itikad\u00ee<\/b> ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ifade edip derinle\u015ftirmeyi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fman\u0131n farkl\u0131 y\u00f6nlerini de g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lar. Bu dayan\u0131\u015fma, Allah\u2019a, Peygamber Efendimiz \ufdfa\u2019e ve onun i\u015faretlerine (\u015fe\u02bf\u0101\u02beir<\/i>, yani din\u00ee simgelere) duydu\u011fumuz sevgiden kaynaklanan duygusal ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/b> da kapsar. \u0130man\u0131n samimiyeti, m\u00fcminlere duydu\u011fumuz sevgi ve dinimize kar\u015f\u0131 olanlara g\u00f6sterdi\u011fimiz tav\u0131rla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/span>7<\/sup><\/a><\/span>\u0130slam hukuku, m\u00fcminler aras\u0131nda sosyal dayan\u0131\u015fma<\/b>y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefler. Cemaat namazlar\u0131nda, bayramlarda, hac gibi ibadetlerde bulu\u015fmalar\u0131n\u0131, evlilik ve ticaret gibi ba\u011flarla ili\u015fkiler kurmalar\u0131n\u0131, selamla\u015fmalar\u0131n\u0131 ve hediyele\u015fmelerini te\u015fvik eder.<\/p>\n

Buna ekonomik<\/b> dayan\u0131\u015fma da dahildir. \u0130slam bizden, hay\u0131rseverli\u011fe ve \u00fcmmetin refah\u0131na dayal\u0131, ayn\u0131 zamanda faiz, tart\u0131da hile, suistimal ve benzeri adaletsiz uygulamalardan uzak bir ekonomik d\u00fczen kurmam\u0131z\u0131 ister. \u0130slam\u00ee birli\u011fin en \u00f6nemli boyutu, fiil\u00ee<\/b> yahut siyas\u00ee <\/b>birlik olarak adland\u0131rabilece\u011fimiz yap\u0131d\u0131r. Bu birlik, t\u00fcm insanl\u0131\u011fa \u015fahitlik etme sorumlulu\u011fumuzu \u00fcstlenmeyi, \u015feriat\u0131 uygulamay\u0131, m\u00fcminler toplulu\u011funu ve ilah\u00ee d\u00fczeni korumay\u0131 ve bu u\u011furda cihad etmeyi gerektirir. Bu birli\u011fin her bir boyutu, di\u011fer boyutlar\u0131 korur ve tamamlar.<\/p>\n

Bu alanlar\u0131n (ekonomi, politika vd.) de\u011fi\u015fen anlamlar\u0131n\u0131 ve birbirleriyle olan ili\u015fkilerini anlamak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ge\u00e7mi\u015fte ekonomik alan, toplumsal yap\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131, ancak kapitalizmin y\u00fckseli\u015fiyle birlikte a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nem kazanarak di\u011fer ya\u015fam alanlar\u0131ndan ayr\u0131\u015ft\u0131 ve siyas\u00ee alanla birlikte hayat\u0131n di\u011fer boyutlar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131n hale geldi. Benzer \u015fekilde, \u2018siyas\u00ee\u2019 olan\u0131n kapsam\u0131 da tarih boyunca de\u011fi\u015fmi\u015ftir; \u00f6zellikle modern d\u00f6nemde, siyas\u00ee alan di\u011fer t\u00fcm alanlar\u0131 bask\u0131 alt\u0131na alacak \u015fekilde \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Modern \u00f6ncesi d\u00fcnyada, h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n ya da y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n yetki alan\u0131 olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin, Orta \u00c7a\u011f \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda h\u00fck\u00fcmdar (genellikle sultan veya melik olarak an\u0131l\u0131r), yasa koymaz veya yorumlamaz, sadece mevcut yasalar\u0131 uygular ve halk\u0131n inan\u00e7lar\u0131, ahlak\u0131 ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00fczerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir etkisi olurdu. Orta \u00c7a\u011f M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, alimler, manev\u00ee \u00f6nderler ve yerel gelenekler taraf\u0131ndan \u015fekillendirilmi\u015f \u015feriat kurallar\u0131na g\u00f6re ya\u015farlard\u0131. Bu d\u00f6nemde, Orta \u00c7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131n\u0131n aksine, etnik k\u00f6ken, M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fini tan\u0131mlamada neredeyse hi\u00e7 rol oynamazd\u0131.<\/span>8<\/sup><\/a><\/span>Bir di\u011fer ifadeyle, siyasi alan\u0131n etkisi s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131 ve h\u00fck\u00fcmdar genellikle s\u0131n\u0131rlar\u0131 korumak ve \u0130slam hukukunu uygulayarak asayi\u015fi sa\u011flamak i\u00e7in gerekliydi. M\u00fcsl\u00fcman toplumlar, inan\u00e7, hukuk, duygusal ba\u011flar ve ekonomik ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan derin bir \u015fekilde birbirine ba\u011fl\u0131yd\u0131. Siyas\u00ee birli\u011fin eksikli\u011fi ise genellikle Bizans sald\u0131r\u0131lar\u0131, Mo\u011fol istilalar\u0131 ve Ha\u00e7l\u0131 Seferleri gibi k\u0131r\u0131lgan d\u00f6nemlerde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde hissedilirdi. Bu durumlarda siyas\u00ee par\u00e7alanman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 olsa da \u0130slam dinine g\u00fcven ve \u0130slam medeniyetinin g\u00fcc\u00fc, toparlanmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n geni\u015f bir co\u011frafyaya yay\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ve h\u0131zl\u0131 ileti\u015fim ve ula\u015f\u0131m teknolojilerinin yoklu\u011fu sebebiyle, siyas\u00ee par\u00e7alanman\u0131n maliyeti d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc ve zararlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kadar y\u0131k\u0131c\u0131 de\u011fildi. Bu zorluklara ra\u011fmen, \u0130slam alimleri halife se\u00e7me gereklili\u011finden asla vazge\u00e7memi\u015f ve sahabenin bu konudaki ittifak\u0131n\u0131 (icm\u00e2<\/i>) sorgulamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bunu sadece tarih\u00ee bir tesad\u00fcf veya bir l\u00fcks de\u011fil, dinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Neden Hilafet? \u00c7\u00fcnk\u00fc Kavramlar \u00d6nemlidir.<\/h4>\n

\u00dcmmetiks\u2019in amac\u0131 \u00fcmmeti yeniden canland\u0131rmaksa e\u011fer, s\u0131kl\u0131kla soruldu\u011fu \u00fczere o halde neden \u2018hilafet\u2019 teriminde \u0131srar edilip ter\u00f6r gruplar\u0131yla ili\u015fkilendirilme ya da bir\u00e7ok ki\u015fiyi rahats\u0131z etme riski g\u00f6ze al\u0131n\u0131yor? Neden sadece M\u00fcsl\u00fcman birli\u011fi ya da \u0130slam\u00ee y\u00f6netimden bahsetmiyoruz? Biz, dinimizi neokolonyalistlerden, onlar\u0131n yerli i\u015fbirlik\u00e7ilerinden ve a\u015f\u0131r\u0131 gruplardan geri almay\u0131 savunuyoruz. Temel \u0130slam\u00ee terim ve sembollerimizden taviz vermek, vahiy ile ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 koparma ve vizyonumuzu bulan\u0131kla\u015ft\u0131rma riski ta\u015f\u0131r. B\u00f6yle bir taviz, temel inan\u00e7lar\u0131m\u0131zdan \u00f6d\u00fcn vermek olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Daha da \u00f6nemlisi, hilafet\/imamet kurumu, biri Allah\u2019\u0131n Peygamberi \ufdfa\u2019ne, di\u011feri ise d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlara uzanan iki temel ba\u011flant\u0131y\u0131 temsil eder. Bu nedenle, hilafet yaln\u0131zca modern anlamda siyas\u00ee bir kurum de\u011fil, bu iki ba\u011flant\u0131y\u0131 somutla\u015ft\u0131rman\u0131n ve tek bir v\u00fccut olarak kolektif kimli\u011fimizi teyit etmenin anahtar\u0131d\u0131r. Ba\u015fka hi\u00e7bir kavram, Kur\u2019an\u2019\u0131n emrini, S\u00fcnnet\u2019in g\u00fcvenilirli\u011fini ve \u00fcmmetin anlam ve ba\u011f\u0131n\u0131 bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde ifade etme kapasitesine sahip de\u011fildir. Bu nedenle hilafet, hem k\u00fcresel emperyalist g\u00fc\u00e7ler ve yerli i\u015fbirlik\u00e7ileri taraf\u0131ndan bir orta \u00e7a\u011f despotizmi olarak karalanmas\u0131na, hem de a\u015f\u0131r\u0131 gruplar taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, \u00fcmmetin geni\u015f kesimleri taraf\u0131ndan yeniden sahiplenilmelidir.<\/p>\n

O halde hilafet nedir ve halife kimdir? Kur\u2019an\u2019da halife<\/i> kelimesinin (kelime anlam\u0131yla ‘halef’, ‘vekil’ veya ’emanet\u00e7i’) iki temel anlam\u0131 vard\u0131r. Bu iki anlam, iki \u00f6nemli fakat tamamen farkl\u0131 s\u00f6yleme kar\u015f\u0131l\u0131k gelir ve modern d\u00f6nemde bazen birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. S\u00e2d Suresi\u2019nde (38:26), halife<\/i> ifadesi, Hz. Davud\u2019a (a.s.) verilen g\u00fc\u00e7 ve otoriteyi ifade eder. Kur\u2019an, onun kime halef yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmemi\u015ftir, fakat m\u00fcfessirler bu konuda iki g\u00f6r\u00fc\u015f ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. \u0130lk g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, halife<\/i>, Hz. Musa\u2019ya (a.s.) ve di\u011fer peygamberlere verilen peygamberlik ve siyas\u00ee otoritenin devam\u0131d\u0131r; bu durumda do\u011fru \u00e7eviri ‘halef’ olacakt\u0131r. \u0130kinci olarak, halife<\/i> Allah\u2019\u0131n halifesi anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r ki bu ifade bir\u00e7ok alim taraf\u0131ndan ho\u015f kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n yerine ge\u00e7mek gibi bir anlam ta\u015f\u0131yabilir ki bu imkans\u0131zd\u0131r. Ancak baz\u0131 alimler bu ifadeyi, Allah\u2019\u0131n vekili, emanet\u00e7isi veya yery\u00fcz\u00fcndeki temsilcisi anlam\u0131nda kabul etmi\u015flerdir. Bu ba\u011flamda, halife<\/i>, Allah\u2019\u0131n emirlerini yerine getirme sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmi\u015f ki\u015fiyi ifade eder.<\/span>9<\/sup><\/a><\/span>Has\u0131l\u0131, bu ayette halife<\/i> kelimesi, siyasi otorite anlam\u0131na gelir ve dosdo\u011fru bir \u015fekilde peygamberlerin izinden giden ve ilahi rehberlikle s\u0131n\u0131rl\u0131 olan bir otoriteyi ifade eder. Bu anlamda, Hz. Ebubekir (r.a.), Allah Resul\u00fc\u2019n\u00fcn (s.a.v.) halifesi olarak an\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fcmmetin t\u00fcm me\u015fru M\u00fcsl\u00fcman y\u00f6neticilerine bu unvan verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Kur\u2019an\u2019da halife<\/i> kelimesinin bir di\u011fer anlam\u0131, Bakara Suresi\u2019nde Hz. Adem (a.s.)\u2019in yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na dair temel anlat\u0131da (2:30-39) yer al\u0131r. Burada, Allah\u2019\u0131 bilme, konu\u015fma ve O\u2019na ibadet etmeyi tercih etme yetene\u011fimiz nedeniyle Hz. Adem\u2019in (a.s.) t\u00fcm soyuna ya da belki de sadece inananlara verilen otorite ve sorumlulu\u011fa i\u015faret eder.<\/span>10<\/sup><\/a><\/span>Son y\u00fczy\u0131lda, bu terimin bu \u015fekilde kullan\u0131m\u0131, insan\u0131n iradesini ve sorumlulu\u011funu vurgulamak amac\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman dirili\u015f s\u00f6ylemlerinde bask\u0131n hale gelmi\u015ftir. Bu kullan\u0131m, belki de Allah\u2019a g\u00f6n\u00fcll\u00fc kulluk, itaat ve tazim ili\u015fkisini ifade eden abd<\/i> (kul) kelimesini tamamlamak i\u00e7in tercih edilmi\u015ftir.<\/span>11<\/sup><\/a><\/span>Abd\/ibadet\/ub\u00fbdiyyet<\/i> (kulluk, ibadet, kulluk \u015fuuru) kavram\u0131n\u0131n, Kur\u2019an, S\u00fcnnet ve \u0130slam\u00ee gelenekte insan ile Allah aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi y\u00f6nlendiren temel kavram oldu\u011fu ink\u00e2r edilemez.<\/span>12<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/p>\n

E\u011fer dikkatli bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131rsa, insan\u0131n halife<\/i> olarak g\u00f6r\u00fclmesi fikri olumlu bir tashih olabilir. Ancak, bu yeni yakla\u015f\u0131m, e\u011fer hilafet<\/i>in siyas\u00ee bir kurum olarak merkez\u00ee \u00f6nemini reddetmek ya da insan\u0131n Allah ile olan ili\u015fkisinde temel kavram olan abd<\/i> yerine halifeli\u011fi ge\u00e7irmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rsa yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir. Hilafeti siyas\u00ee otorite olarak tan\u0131mlayan, \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve yayg\u0131n kabul g\u00f6ren anlam\u0131 ink\u00e2r etmek veya onun yerine ge\u00e7irmek ad\u0131na t\u00fcm insanlar\u0131 ya da t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 halife olarak tan\u0131mlayan bu a\u015f\u0131r\u0131 metafizik veya spirit\u00fcel anlam\u0131 Kur\u2019an\u2019a atfetmek sak\u0131ncal\u0131, hatta samimiyetsizdir .<\/span>13<\/sup><\/a><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Nebev\u00ee Hilafet, \u00dcmmet Odakl\u0131 Olmal\u0131d\u0131r.<\/h4>\n

Gelece\u011fin halifeli\u011fi, \u00fcmmete kar\u015f\u0131 sorumlu bir kurum olmal\u0131d\u0131r; g\u00fcc\u00fcn\u00fc her bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n, cemaatin ve b\u00f6lgenin inanc\u0131ndan, yeteneklerinden ve refah\u0131ndan almal\u0131d\u0131r. Malik Binnebi\u2019nin bir zamanlar belirtti\u011figibi, \u00fcmmet s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmeden \u00f6nce s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilebilir<\/i> hale geldiyse, \u00dcmmetiks\u2019in amac\u0131, \u00fcmmetin kendi kendini y\u00f6netebilir<\/i> bir duruma gelmesi ve bu \u015fekilde kendi kendini y\u00f6netmeyi ba\u015farmas\u0131d\u0131r.<\/span>14<\/sup><\/a><\/span>Dinimiz, muhalefeti susturma ve bask\u0131 ile y\u00f6neten tiranlar yerine ger\u00e7ek bir \u0130slam\u00ee liyakat d\u00fczeni (meritokrasiyi) kurulmas\u0131n\u0131 emreder ve \u00fcmmetin de buna \u015fiddetle ihtiyac\u0131 vard\u0131r. K\u00fcresel olarak M\u00fcsl\u00fcman toplumunun \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve g\u00fcc\u00fc en b\u00fcy\u00fck zenginliklerimizdendir.<\/p>\n

Peki, neden do\u011frudan hilafet yerine \u00fcmmetten ba\u015fl\u0131yoruz? Neden yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 bir yakla\u015f\u0131m izleyerek, her \u015feyi d\u00fczeltecek bir siyas\u00ee g\u00fc\u00e7 kurumu olarak hilafete odaklanm\u0131yoruz? Cevap basit: \u0130slam\u00ee inan\u00e7 ve kutsal metinlerde, Allah\u2019\u0131n Peygamberi \ufdfa\u2019ne g\u00f6nderdi\u011fi vahyin birincil muhatab\u0131 \u00fcmmet, yani m\u00fcminler toplulu\u011fudur. Kur\u2019an\u2019\u0131n en temel \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, t\u00fcm m\u00fcminlere hitaben yap\u0131lan ‘Ey iman edenler!’ ifadesidir ve son Peygamber\u2019in \ufdfa misyonu, belirli bir ki\u015fi ya da aileye de\u011fil, \u00fcmmete emanet edilmi\u015ftir. Hem mant\u0131ksal hem de kronolojik olarak, ilk \u00f6nce \u00fcmmet olu\u015fur ve ard\u0131ndan bu \u00fcmmet, haklar\u0131n\u0131 koruyacak ve misyonunu y\u00fcr\u00fctecek ki\u015fileri se\u00e7er. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, \u0130slam \u00fcmmet merkezlidir.<\/span>15<\/sup><\/a><\/span><\/p>\n

\u00dcmmetiks, hem nebev\u00ee bir hilafet (khil\u0101fa \u02bfal\u0101 minh\u0101j al-nubuwwa<\/i>) i\u00e7in temel bir ad\u0131m hem de \u00fcmmetin bilin\u00e7li kalmas\u0131n\u0131 ve y\u00f6neticileri sorumlu tutabilecek g\u00fc\u00e7te olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir mekanizmad\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, ger\u00e7ekten nebev\u00ee bir hilafet, \u00fcmmetin mutlak efendisi de\u011fil, hizmetkar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, tepeden inmeci bir yakla\u015f\u0131m savunulamaz. \u00dcmmetin her k\u00f6\u015fesinden erkekler ve kad\u0131nlar, bu hilafeti kurmak ve ard\u0131ndan onu hesap verebilir k\u0131lmak i\u00e7in haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ve yetkilendirilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Nas\u0131l ve ne zaman ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini tahmin edemeyiz, ancak \u00dcmmetiks, bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in gereken \u00e7abaya verdi\u011fimiz isimdir. Hilafeti, \u00f6fkeyle hareket eden ve \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 bir grup militan\u0131n ad\u0131 olarak g\u00f6renlerin aksine, biz hilafeti geni\u015f kapsaml\u0131, kapsay\u0131c\u0131 ve derinlemesine \u0130slam\u00ee bir medeniyet olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, hem M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7 \u00e7e\u015fitlili\u011fini ve tecr\u00fcbelerini kucaklayan hem de genel insanl\u0131k deneyiminden faydalanmaya a\u00e7\u0131k, Allah merkezli ama ayn\u0131 zamanda insan\u00ee bir medeniyettir. Dolay\u0131s\u0131yla bu, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n bilgisine ve tecr\u00fcbesine anlam ve ama\u00e7 kazand\u0131ran vahyin merkezde oldu\u011fu bir bilgi medeniyetidir.<\/p>\n

T\u00fcm bu hedefler, erdemler ve nitelikler sadece siyas\u00ee bir birlik kurmak i\u00e7in bir ara\u00e7 de\u011fildir; aksine, siyas\u00ee birlik bu hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. Bunlar, \u0130slam\u2019\u0131n geli\u015fimi ve ilerlemesi i\u00e7in birbirini destekleyen vazge\u00e7ilmez unsurlard\u0131r. Bu nedenle, \u00fcmmet odakl\u0131 bir s\u00f6ylem ve prati\u011fin \u00f6nemini, her M\u00fcsl\u00fcman m\u00fcfredat\u0131nda \u00dcmmetiyata ayr\u0131lm\u0131\u015f bir alan bulunmas\u0131n\u0131 ve yenilenmi\u015f \u0130slam hukukuna dair her el kitab\u0131nda \u00fcmmetin meselelerine y\u00f6nelik bir b\u00f6l\u00fcm yer almas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyoruz. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, e\u011fer yar\u0131n me\u015fru bir hilafet kurulsa bile, onu s\u00fcrd\u00fcrebilmek, y\u00f6nlendirebilmek ve hesap verebilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in yine \u00fcmmet bilgisine ve uygulamalar\u0131na ayn\u0131 derecede ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00dcmmetin Birli\u011fi \u0130\u00e7in S\u00f6ylemsel Birli\u011fin \u015eart Olu\u015fu<\/h4>\n

\u00dcmmetin birli\u011fi, \u00fcmmetin b\u00fcy\u00fck bir kesimi aras\u0131nda me\u015fru, hesap verilebilir ve ortak \u0130slam\u00ee kurumlar in\u015fa etmeye ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in de bu kurumlar\u0131n geli\u015fimine y\u00f6nelik yeterli d\u00fczeyde haz\u0131rl\u0131k ve aday\u0131\u015f olu\u015fturmak gerekir. Bu do\u011frultuda, \u00fcmmetin dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi, her b\u00f6lgeden ve perspektiften do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip entelekt\u00fcelleri ve din\u00ee liderleri bir araya getirmekle ba\u015flar. Bu liderler, k\u00fcresel \u00e7apta M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerine kat\u0131l\u0131m\u0131 temsil\u00a0 ve garanti edecektir. Ben bunu, \u00dcmmetin S\u00f6ylemsel Birli\u011fi olarak adland\u0131r\u0131yorum. Yani bu, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n fikirlerini, endi\u015felerini, hassasiyetlerini ve arzular\u0131n\u0131 zaman\u0131nda, d\u00fczenli bir \u015fekilde ve kendi \u015fartlar\u0131na uygun payla\u015fabilmelerini ifade etmenin \u015f\u0131k bir yoludur.<\/p>\n

S\u00f6ylemsel birli\u011fin, nadir bir \u00f6rne\u011fini Tunus\u2019ta g\u00f6rebiliriz. Orada ortaya \u00e7\u0131kan bir k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n yirmi Arap \u00fclkesinde kitlelerin \u00f6zlem ve umutlar\u0131n\u0131 ate\u015fledi\u011fi Arap Bahar\u2019\u0131n\u0131 hepimiz hat\u0131rlar\u0131z. Bu olay, medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Umman\u2019dan Fas\u2019a kadar uzanan ortak bir Arap-\u0130slam toplumsal anlay\u0131\u015f\u0131 olu\u015fturmas\u0131 sayesinde olmu\u015ftur. Her ne kadar Arap Bahar\u0131 yeterince \u00fcmmet\u00e7i olmay\u0131p tutarl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131nda ilerlemese de bu a\u00e7\u0131dan i\u00e7inde bir\u00e7ok ders bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00dcmmetin hayatta ve g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funun en bariz \u00f6rneklerinden biri, Gazze\u2019de devam eden m\u00fccadeledir. Bu m\u00fccadele, ayn\u0131 zamanda \u00fcmmete kar\u015f\u0131 olu\u015fan b\u00fcy\u00fck bir tehdidi sarih bir \u015fekilde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. -Allah, ilk k\u0131blemiz olan Aksa\u2019y\u0131 ve onun halk\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirsin. \u00dcmmete de bu g\u00f6revi yerine getirecek g\u00fc\u00e7 versin.- Gazze, \u00fcmmetin umudunu ve hislerini e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u015fekilde uyand\u0131rd\u0131. Tabiri caizse, \u00fcmmetin %99\u2019luk \u00fcmmet\u00e7i kesimiyle, \u00fcmmet kar\u015f\u0131t\u0131 olan %1\u2019lik y\u00f6netici s\u0131n\u0131f aras\u0131nda bir furkan <\/i>(ay\u0131rt edici bir \u00f6l\u00e7\u00fct) olu\u015fturdu. Bu y\u00f6netici s\u0131n\u0131f, \u2018yerle\u015fimci\/i\u015fgalcilerle\u2019 normalle\u015fmeyi se\u00e7erek soyk\u0131r\u0131ma ortak olmu\u015flard\u0131r. \u00dcstelik Kur\u2019an\u2019\u0131n ifadesiyle, az bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda.<\/p>\n

S\u00f6ylemsel birlik, d\u00fcnya genelinde halihaz\u0131rda devam eden \u00e7ok say\u0131da \u00fcmmet\u00e7i aray\u0131\u015f\u0131, m\u00fccadeleyi ve giri\u015fimi tan\u0131mak demektir. Birbirinden kopuk giri\u015fimleri ke\u015ffetmek, onlar\u0131 birbirine ba\u011flamak ve anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n nedenlerini tespit ederek kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fcler kurmak ve anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 a\u015fmak i\u00e7in platformlar olu\u015fturmak gerekir. Ayn\u0131 zamanda, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki b\u00fcy\u00fck uleman\u0131n ve liderlerin miras\u0131n\u0131 canland\u0131rmak ve onlar\u0131n \u00fcmmete katk\u0131lar\u0131n\u0131 ve \u0130slam\u00ee hareketlerini ele\u015ftirel bir \u015fekilde incelemek gerekir. En \u00f6nemlisi de bug\u00fcn, \u00fcmmetin gelece\u011fini in\u015fa edecek liderlerini, yenilik\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerini ve takdir edilmeyen dehalar\u0131n\u0131 ve peygamberin izinde yeni ufuklar a\u00e7an \u015fahsiyetlerini tespit etmeyi ve onlar\u0131n enerjilerini \u00fcmmetin ortak davas\u0131na y\u00f6nlendirmelerini sa\u011flayacak bir platform sa\u011flamal\u0131y\u0131z. \u0130n\u015fallah, sonraki makalelerde s\u00f6ylemsel birli\u011fin farkl\u0131 alanlarda \u00fcmmetin birli\u011fi i\u00e7in nas\u0131l pratik \u00e7\u00f6z\u00fcmler sa\u011flayabilece\u011fini veya nas\u0131l bir zemin te\u015fkil edebilece\u011fini derinlemesine ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ne Beklemeliyiz: \u00dcmmetin Birli\u011fi \u00dczerine Savlar<\/h4>\n

Yukar\u0131daki \u201cne\u201d ve \u201cnas\u0131l\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u015fimdi \u201cneden\u201d sorusuna d\u00f6nebiliriz: M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n neden \u00dcmmetiyata ihtiyac\u0131 var? Cevap son derece a\u00e7\u0131k: \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcman otoritelerin ittifak\u0131yla, \u00fcmmetin me\u015fru ve do\u011fru bir liderlik alt\u0131nda birle\u015fmesi ve misyonunu yerine getirmesi \u0130slam\u00ee bir zorunluluktur. Birlik ve adil liderlik hem dinen emredilmi\u015ftir hem de \u0130slam\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n can ve mallar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in gereklidir. \u0130slam\u00ee teolojik terminolojiyle ifade edecek olursak, bunlar \u00f6ncelikle vahiy, ard\u0131ndan ak\u0131l taraf\u0131ndan zorunlu k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131 Allah\u2019a \u00e7a\u011f\u0131rmak, ilah\u00ee yasalar\u0131 korumak ve insanl\u0131\u011fa \u015fahitlik etme g\u00f6revini yerine getirmek i\u00e7in b\u00f6yle bir liderlik ve iradeye sahip g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fcmmet \u015fartt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, modern d\u00fcnyadaki sahte ilahlara, kendine tap\u0131nmaya ve say\u0131s\u0131z zulme kar\u015f\u0131 bir alternatif sunarak insanlar\u0131 ebed\u00ee kurtulu\u015fa y\u00f6nlendirebilmek i\u00e7in de b\u00f6yle bir \u00fcmmete ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, insanl\u0131\u011f\u0131n madd\u00ee-manev\u00ee refah\u0131 i\u00e7in gereken tek yol budur.<\/p>\n

\u00dcmmet i\u00e7inde bu temel fikre kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan \u00e7ok az ki\u015fi vard\u0131r. Ancak, benli\u011fimizin, dilimizin, s\u00f6ylemlerimizin ve hatta hayallerimizin bile istila edildi\u011fi bir d\u00f6nemde, pek \u00e7ok insan farkl\u0131 \u015f\u00fcpheler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Baz\u0131lar\u0131, zay\u0131f ve geri kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, plan yap\u0131p harekete ge\u00e7emedi\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken; baz\u0131lar\u0131 da tamamen b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f oldu\u011fumuzu ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan birer birer yok edilmeye mahk\u00fbm oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Dahas\u0131, e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bi\u00e7imde, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k ve otoriterlik taraf\u0131ndan istila edilmi\u015fiz ve tek bir do\u011fru \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmad\u0131k\u00e7a umut g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Durumumuzun de\u011fi\u015fece\u011fine dair umudun bo\u015f bir hayal olmas\u0131ndan dolay\u0131 kendimizi yaln\u0131zca bireysel dindarl\u0131kla s\u0131n\u0131rlamal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birle\u015fmesi bir hayalden ibarettir [diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor]. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihine dair modern bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z, sek\u00fcler Bat\u0131 anlat\u0131s\u0131n\u0131n etkisiyle \u015fekillendi\u011fi i\u00e7in bu durum, umutsuzluk ate\u015fini daha da k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor: S\u00f6m\u00fcrgecilikten \u00f6nceki bin y\u0131l boyunca t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n adil bir y\u00f6netim alt\u0131nda birle\u015fmesi hi\u00e7 vuk\u00fb bulmad\u0131, \u015fimdi nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir? Son olarak, di\u011ferleri de sek\u00fcler ulus-devlet d\u00fczeninin mevcut saltanat\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lamaz ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funu ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

\u015e\u00fcpheler, yan\u0131lt\u0131c\u0131 arg\u00fcmanlar ve bazen de ger\u00e7ek endi\u015feler \u00e7ok fazla, ancak bunlar\u0131n hepsinin sa\u011flam yan\u0131tlar\u0131 var. Bu yaz\u0131 dizisi, bu cevaplar\u0131 birka\u00e7 k\u0131sa makalede a\u00e7\u0131klamay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n

Dizinin di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlerine ula\u015fabilirsiniz:<\/p>\n

Birinci Tez: \u00dcmmetin Se\u00e7ilmi\u015fli\u011fi ve \u00c7ifte A\u015fa\u011f\u0131lanma Tehlikesi<\/a><\/p>\n

\u0130kinci Tez: Ge\u00e7mi\u015f Bir Engel De\u011fil, Bizim \u0130lham Kayna\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r<\/a><\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu makale, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fcmmetiksin acil bir \u00f6ncelik oldu\u011funu ortaya koyan bir serinin ba\u015flang\u0131\u00e7 yaz\u0131s\u0131d\u0131r. Tek bir uzun makale olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, okunmas\u0131n\u0131, yorumlanmas\u0131n\u0131 ve ele\u015ftirilmesini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in in\u015fallah \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 ay i\u00e7inde k\u0131sa b\u00f6l\u00fcmler halinde yay\u0131mlanacakt\u0131r. Bu seri, Yasmeen Daifallah, Iyad Hilal, Mairaj Syed, Joseph Kaminski, Hanaa Hasan, Alex Thurston, \u0130smail Yaylac\u0131 ve Uthman […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":10992,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[162,166,167],"tags":[174],"class_list":["post-12067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirma-makaleleri","category-islami-kurallar","category-ummetiksin-temelleri","tag-arastirma-makaleleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12067"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12067\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}