{"id":12382,"date":"2026-05-19T20:16:45","date_gmt":"2026-05-19T20:16:45","guid":{"rendered":"https:\/\/tr.ummatics.org\/?p=12382"},"modified":"2026-05-19T20:18:48","modified_gmt":"2026-05-19T20:18:48","slug":"ekonomiksoylem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/ekonomiksoylem\/","title":{"rendered":"\u00dcmmet Merkezli Bir Ekonomik S\u00f6yleme Do\u011fru"},"content":{"rendered":"

Ekonomik zorluklar, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu en \u00f6nemli sorunlardan biri olmaya devam etmektedir. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sosyoekonomik sorunlardan kaynaklanan Arap Bahar\u0131\u2019n\u0131n Orta Do\u011fu\u2019da benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ayaklanmaya yol a\u00e7mas\u0131n\u0131n \u00fczerinden tam on y\u0131l ge\u00e7mi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde, uzun s\u00fcredir iktidarda olan otokratlar gitmi\u015f ve se\u00e7imler yap\u0131lm\u0131\u015f olsa da, sosyoekonomik adaletsizlikler on y\u0131l sonra b\u00f6lgede daha da belirginle\u015fmi\u015f ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerdeki stat\u00fckoyu da yans\u0131t\u0131r hale gelmi\u015ftir.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kuzey Afrika’dan G\u00fcneydo\u011fu Asya’ya kadar uzanan geni\u015f co\u011frafyada, y\u00fckselen \u00e7ok boyutlu e\u015fitsizlik, daha \u00f6nce refah i\u00e7inde olan bir\u00e7ok orta gelirli devlette bile g\u00f6receli yoksullu\u011fun artmas\u0131na ve orta s\u0131n\u0131f\u0131n daralmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fitim seviyesi y\u00fckselmesine ra\u011fmen artan i\u015fsizlik, gen\u00e7 nesil i\u00e7in f\u0131rsatlar\u0131n azalmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bunun sonucunda, Sahra alt\u0131 Afrika ve G\u00fcney Asya\u2019da nitelikli bireyler d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlerle kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmakta ve temel sosyal hizmetlere eri\u015fimden yoksun kalmaktad\u0131r. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 \u00f6ncesinde dahi bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman devlet, y\u00fcksek enflasyon ve de\u011fer kaybeden para birimleri sonucunda b\u00fcy\u00fcyen ekonomik krizleri kontrol alt\u0131na almakta zorlanmaktayd\u0131. Pandemiyle birlikte bu sorunlar daha da derinle\u015fmi\u015ftir ve a\u015f\u0131 tedarikine s\u0131n\u0131rl\u0131 eri\u015fim nedeniyle baz\u0131 \u00fclkelerde en k\u00f6t\u00fc senaryolar\u0131n hen\u00fcz ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu sorunlar akademide ve siyasette farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlarla ele al\u0131nm\u0131\u015f olsa da, bu makale \u00fcmmet merkezli bir incelemenin gerekli oldu\u011funu savunmaktad\u0131r. Burada mevcut ekonomik paradigman\u0131n baz\u0131 temel sorunlar\u0131 vurgulanacak ve \u00fcmmet merkezli bir analizin sundu\u011fu potansiyel ortaya konacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130slam D\u00fcnyas\u0131na Genel Bir Bak\u0131\u015f\u00a0<\/span><\/h3>\n

\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu zorluklardan bir\u00e7o\u011fu, a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman devletlerin ticar\u00ee konumlanmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Emtia ve tar\u0131ma a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k nedeniyle, M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerin \u00e7o\u011fu daha y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcr\u00fcnler ihra\u00e7 edebilecek \u00fcretim kapasitesi geli\u015ftirememi\u015ftir. Asya\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sanayi taban\u0131 bulunmakla birlikte, \u00fcr\u00fcn ve hizmet ihracat\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rma konusunda ilerleme kaydeden tek M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke, Malezya\u2019d\u0131r. Pakistan ve Banglade\u015f hala d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli tekstil \u00fcr\u00fcnlerine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu nedenle, 50 M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkenin toplam gayri safi yurti\u00e7i has\u0131las\u0131n\u0131n sadece 4 trilyon dolar\u0131n biraz \u00fczerinde olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir; \u00f6te yandan tek ba\u015f\u0131na Almanya 3,34 trilyon dolarl\u0131k mal ve hizmet \u00fcretmektedir (Jan ve Asutay 2019). Orta Do\u011fu ve Kuzey Afrika\u2019daki bir\u00e7ok devlet ile Brunei gibi di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman monar\u015filerin petrol \u00fcr\u00fcnlerine a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, petrol gelirlerinin otoriter rejimlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc peki\u015ftirmesi nedeniyle \u00f6nemli siyas\u00ee sonu\u00e7lar da do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu t\u00fcr ticar\u00ee yap\u0131lar\u0131n temelinde, uluslararas\u0131 ekonomik sistemin mimarisi ve M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerin kendi i\u00e7 politikalar\u0131n\u0131 belirleme yeteneklerini k\u0131s\u0131tlayan d\u00fczenlemeler yatmaktad\u0131r. D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn devletlerin yerli sanayiye b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar yapmas\u0131n\u0131 veya \u00fcreticileri y\u00fcksek g\u00fcmr\u00fck vergileriyle korumas\u0131n\u0131 yasaklamas\u0131n\u0131n etkileri literat\u00fcrde geni\u015f \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kili ve b\u00f6lgesel ticaret anla\u015fmalar\u0131 ise \u00e7o\u011fu zaman daha da a\u011f\u0131r k\u0131s\u0131tlamalar getirerek, serbest ticaret s\u00f6ylemi alt\u0131nda devletlerin kalk\u0131nmac\u0131 rol \u00fcstlenmesini ve yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ba\u015flatmas\u0131n\u0131 engellemektedir (Shadlen 2005). Bunun yerine, \u00fclkelerin k\u00fcresel de\u011fer zincirlerinde zamanla y\u00fckselece\u011fi umuduyla ticaret uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar te\u015fvik edilmektedir. Ancak bu, asl\u0131nda zengin \u00fclkelerdeki \u00e7okuluslu \u015firketlere ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00f6m\u00fcrme ve k\u00e2r\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 elde tutma f\u0131rsat\u0131 vermektedir. Bu \u00e7eli\u015fkilere ra\u011fmen, \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 gibi kurumlar, \u00fcye devletleri ticaret engellerini azaltmaya ve yabanc\u0131 \u015firketleri yeni de\u011fer zincirleri kurmaya te\u015fvik etmeye devam etmektedir (OIC 2020).<\/p>\n

Bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede i\u00e7 politika yap\u0131m\u0131, neoliberalizmin y\u00fckseli\u015finden de etkilenmi\u015ftir. Ekonomik stratejinin temelini olu\u015fturan Washington Uzla\u015f\u0131s\u0131, 1980\u2019lerden bu yana radikal finansal ve ticar\u00ee liberalizasyon, kemer s\u0131kma politikalar\u0131 ve \u00f6zelle\u015ftirmeyi \u00f6nermi\u015ftir (Harvey 2005). Uluslararas\u0131 Para Fonu ve D\u00fcnya Bankas\u0131 gibi uluslararas\u0131 kredi kurulu\u015flar\u0131, kredileri bu t\u00fcr politikalar\u0131n uygulanmas\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak M\u0131s\u0131r ve \u00dcrd\u00fcn gibi \u201cba\u015far\u0131 hik\u00e2yesi\u201d olarak sunulan \u00fclkelerde bile b\u00fcy\u00fcme; yeterli istihdam ve gelir art\u0131\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015ftir.\u00a0 <\/span>Liberalle\u015fme ayr\u0131ca baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerde \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 da h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Sierra Leone ve i\u015fgal sonras\u0131 Irak \u00f6rneklerinde devlet hizmetlerinin azalmas\u0131, kamu b\u00fcrokrasisinin k\u00fc\u00e7\u00fclmesi ve oligopolilerin olu\u015fmas\u0131 gelecekteki \u015fiddetin zeminini haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r (Keen 2012, Klein 2007). \u00d6te yandan, ekonomi politikas\u0131na ili\u015fkin bilgi \u00fcretim merkezlerinin h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Bat\u0131’da yo\u011funla\u015fmas\u0131 nedeniyle, M\u00fcsl\u00fcman devletler entelekt\u00fcel olarak ba\u011f\u0131ml\u0131 kalmakta ve alternatif stratejiler geli\u015ftirememektedir.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler, zay\u0131f ekonomik y\u00f6netim kurumlar\u0131 nedeniyle de k\u0131r\u0131lgan kalmaya devam etmektedir. Bu durum \u00e7o\u011fu zaman, Avrupal\u0131 g\u00fc\u00e7lerin yerel kurumlar\u0131 yok etti\u011fi veya de\u011fi\u015ftirdi\u011fi s\u00f6m\u00fcrgecilik miras\u0131n\u0131n bir sonucudur (Acemoglu, Johnson ve Robinson 2002). Nijerya, Britanya’n\u0131n “zahmetsiz” s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin, kabilesel ve etnik sebeplerle par\u00e7alanm\u0131\u015f bir devlet yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00f6rneklerden sadece biridir (Kohli 2004). Bu t\u00fcr b\u00f6l\u00fcnmeler 20. y\u00fczy\u0131la kadar devam etmi\u015f ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131na ra\u011fmen Nijerya, siyas\u00ee ve ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrememi\u015ftir. Bu t\u00fcr bariz tarihsel engellere sahip olmayan \u00fclkelerde bile, zay\u0131f kurumsal ortam y\u00fcz\u00fcnden yolsuzluk yayg\u0131n olarak devam etmektedir. Bu durum gelir seviyesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6rne\u011fin, en y\u00fcksek GSY\u0130H’ye sahip M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke olan Endonezya, D\u00fcnya Adalet Projesi taraf\u0131ndan Do\u011fu Asya ve Pasifik b\u00f6lgesinde yolsuzluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan sondan ikinci s\u0131rada yer almaktad\u0131r (Jan ve Asutay 2019). Bu sorunlar, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc finansman kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6ren politikalarla daha da belirginle\u015fmi\u015ftir. Devlet finansman\u0131ndan kaynaklanan yolsuzluktan ka\u00e7\u0131nmak ama\u00e7lan\u0131rken, bunun yerine yanda\u015f kapitalizm ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ortado\u011fu’nun bir\u00e7ok yerinde, otokratlar, rejimi mali zorluklardan korumakla beraber ayn\u0131 zamanda toplumsal e\u015fitsizli\u011fi s\u00fcrd\u00fcren\u00a0 <\/span>ve kilit sekt\u00f6rleri kontrol eden bir i\u015f adam\u0131 kadrosu taraf\u0131ndan desteklenmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip \u00fclkeler hem do\u011fal hem de be\u015fer\u00ee kaynaklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengindir. Ancak bu sorunlar, bu kaynaklar\u0131n \u00fcretken bi\u00e7imde kullan\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fcmmet genelinde refaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemedi\u011fini g\u00f6stermektedir. S\u00fcregelen ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n olu\u015fmas\u0131na zemin haz\u0131rlamakta ve bar\u0131\u015f zaman\u0131nda bile M\u00fcsl\u00fcman devletlerin Bat\u0131’ya olan madd\u00ee ve entelekt\u00fcel ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 peki\u015ftirmektedir.<\/p>\n

\u00dcmmet Odakl\u0131 Bir Yakla\u015f\u0131m<\/h3>\n

\u015eu ana kadar bahsedilen, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 etkileyen bu sorunlar, politika alan\u0131nda ve akademide b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ulusal ve b\u00f6lgesel yakla\u015f\u0131mlarla ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bununla birlikte, \u00fcmmet merkezli bir tasavvur, kalk\u0131nmayla ilgili bu zorluklar\u0131n as\u0131l nedenleriyle m\u00fccadelede \u00f6nemli bir potansiyel sunmaktad\u0131r. Ancak bu, M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131 ve onlar\u0131n muhtelif sorunlar\u0131n\u0131 tektiple\u015ftirmeye y\u00f6nelik bir giri\u015fim olarak anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Aksine, Profes\u00f6r Anjum’un 2019 tarihli “Hilafeti Kim \u0130stiyor?” ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde belirtti\u011fi gibi, \u00fcmmet odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m, M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n siyas\u00ee birlik ve vahiyle \u015fekillenmi\u015f ya\u015fam bi\u00e7imi idealleriyle nas\u0131l i\u00e7i\u00e7e oldu\u011funu kabul eder. Dahas\u0131, bu yakla\u015f\u0131m, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayal g\u00fc\u00e7lerini stat\u00fckonun \u00f6tesine ta\u015f\u0131malar\u0131na ve dine dayal\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirmelerine olanak tan\u0131r.<\/p>\n

Asl\u0131nda, \u00fcmmet odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m, mevcut siyas\u00ee ve ekonomik ak\u0131mlara tamamen yabanc\u0131 de\u011fildir. Son yirmi y\u0131lda, geli\u015fmekte olan devletlerin siyas\u00ee, ekonomik ve teknik alanlarda birbirlerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak desteklemeleri i\u00e7in bir strateji olarak sunulan G\u00fcney-G\u00fcney i\u015fbirli\u011finde kayda de\u011fer bir art\u0131\u015f ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu K\u00fcresel M\u00fcsl\u00fcman G\u00fcney’e uygulayarak Bat\u0131 hegemonyas\u0131n\u0131 azaltmak ve \u00fclkeler aras\u0131nda daha dengeli bir ticareti kolayla\u015ft\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bununla birlikte, bu potansiyele ve entegrasyon \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler aras\u0131ndaki ticaret, toplam ticarete k\u0131yasla %20’nin alt\u0131ndad\u0131r (OIC 2020). Bunun ba\u015fl\u0131ca nedenleri aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck ticaret tamamlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yer almakla birlikte ihra\u00e7 edilebilir fazla \u00fcretim kapasitesinin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131, k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 politikalar ve siyas\u00ee irade eksikli\u011fi de bunda rol oynamaktad\u0131r. Son yirmi y\u0131lda \u00c7in’in h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00fcmmet odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla bu zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelmek daha da \u00f6nemli hale gelmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun ABD’den \u00e7ok \u00c7in ile ticaret yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Pekin’den gelen bask\u0131n\u0131n Bat\u0131 hegemonyas\u0131 kadar zorlay\u0131c\u0131 olmas\u0131 muhtemeldir. Dolay\u0131s\u0131yla, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n daha fazla ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve kalk\u0131nma sa\u011flayabilmesinin tek yolu kendi i\u00e7lerine y\u00f6nelmekten ge\u00e7mektedir.<\/p>\n

\u00dcmmet merkezli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlara b\u00fct\u00fcnc\u00fcl reform f\u0131rsatlar\u0131 tasavvur etme olana\u011f\u0131 da sunmaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyas\u0131ndaki muhtelif ekonomik zorluklar, temelde politiktir; bu nedenle, ciddi bir siyas\u00ee d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olmadan, bireysel politikalar\u0131, hedef sekt\u00f6rleri veya belirli ekonomik akt\u00f6rleri g\u00fc\u00e7lendirme giri\u015fimleri s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r. Siyas\u00ee reform, devlet yap\u0131s\u0131 ve egemenlik gibi konular esas\u0131nda \u0130slam\u2019la ili\u015fkilidir. Sonu\u00e7 olarak, \u00fcmmet merkezli bir yakla\u015f\u0131m, bu unsurlar\u0131 biraraya getirmek i\u00e7in en uygun \u00e7er\u00e7eveyi sunmaktad\u0131r. Ekonomik sorunlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na ele almak yerine, \u00fcmmet merkezli bir yakla\u015f\u0131m, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tarihsel miras\u0131n\u0131 bug\u00fcnk\u00fc durumu ile birlikte de\u011ferlendirir ve siyas\u00ee ve ekonomik gelece\u011fe dair sorular\u0131 bu ba\u011flamda ele al\u0131r.<\/p>\n

Son olarak, \u00fcmmet odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m, \u0130slam ekonomisi alan\u0131n\u0131 yeniden canland\u0131rmak ve kapitalist \u00fcretim bi\u00e7imlerine alternatifler sunmak i\u00e7in elzemdir. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u0130slam Ahlak Ekonomisi, ekonomik insan (homo economicus<\/i>), kaynak tahsisi ve \u00fcretim fakt\u00f6rleri gibi konularda \u0130slam\u00ee prensiplerden hareketle \u00f6nemli fikirler ortaya koymu\u015ftur. Ancak, literat\u00fcrdeki art\u0131\u015fa ra\u011fmen, kavramsal belirsizlikler nedeniyle, bu alan politikac\u0131lar \u00fczerinde beklenen etkiyi yaratamam\u0131\u015ft\u0131r (Susanto 2020). Bunun bir nedeni de, \u0130slam\u00ee ekonomik prensipleri mevcut uluslararas\u0131 sistemle uzla\u015ft\u0131rman\u0131n zorlu\u011fu ve bunu ulus-devlet modeli s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde tutma problemidir.<\/p>\n

Bununla birlikte son geli\u015fmeler, \u0130slam\u00ee ekonomik ilkelerin yeniden de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in uygun bir zemin sunmaktad\u0131r. Koronavir\u00fcs pandemisinden \u00f6nce bile,\u00a0 <\/span>artan e\u015fitsizlik ve pop\u00fclizm ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi sorunlar nedeniyle neoliberal kapitalizm krizi daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmi\u015ftir. Bu durum, M\u00fcsl\u00fcmanlara, ekonomik y\u00f6netim i\u00e7in \u0130slam\u00ee paradigma \u00e7er\u00e7evesinde yeni ufuklar ve stratejiler geli\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 sunmaktad\u0131r. Bu k\u00fcresel sorgulama d\u00f6nemi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a \u0130slam’a dayanarak temel ekonomik etik ilkeleri, politik \u00f6nceliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmelerine ve yolsuzlukla m\u00fccadele ve \u00e7evresel sorunlara y\u00f6nelik stratejiler geli\u015ftirmelerine olanak tan\u0131r.<\/p>\n

\u00dcmmet merkezli bir ekonomik d\u00fc\u015f\u00fcnce, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi yol haritalar\u0131n\u0131 belirlemeleri ve madd\u00ee ve entelekt\u00fcel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kazanmalar\u0131 i\u00e7in son derece \u00f6nemlidir. M\u00fcsl\u00fcman \u00e7o\u011funluklu devletlerdeki ekonomik sorunlar\u0131 do\u011fru te\u015fhis etmek ve sahiplenmek i\u00e7in, bu toplumlar\u0131n ortak tarihleri, kurumlar\u0131 ve inan\u00e7lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Bu makale b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu yakla\u015f\u0131m\u0131n pratik faydalar\u0131n\u0131 ele alm\u0131\u015f olsa da, bunun ayn\u0131 zamanda metafizik bir boyutu da vard\u0131r. Biz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, bu d\u00fcnyada halife olarak g\u00f6revimiz, ilah\u00ee adaleti tesis etmek ve Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in d\u00fcnyay\u0131 iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu niyetle, \u0130slam\u00ee de\u011ferleri ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n deneyimlerini merkeze almak gerekmektedir; bu da tevhid ile tan\u0131mlanan bir kolektif bilinci ifade eder.<\/p>\n

\u201c\u0130\u015fte sizi orta (vasat<\/i>) bir \u00fcmmet k\u0131ld\u0131k ki, insanlar \u00fczerine \u015fahit olas\u0131n\u0131z ve Peygamber de size \u015fahit olsun.\u201d (Bakara Suresi:143)<\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak\u00e7a<\/h3>\n

Acemoglu, D. S. Johnson and J. Robinson (2002), \u201cReversal of Fortune: Geography and Institutions in the Making of the Modern World Income Distribution\u201d, The Quarterly Journal of Economics<\/i>, 117:4\u00a0<\/span><\/p>\n

Anjum, O. (2019), Who Wants the Caliphate?,<\/i> Yaqeen Institute<\/p>\n

Jan, S. and M. Asutay (2019), A Model for Islamic Development: An Approach in Islamic Moral Economy, Studies in Islamic Finance<\/i>, Accounting and Governance series, Edward Elgar Publishing<\/p>\n

Harvey, D. (2005), A Brief History of Neoliberalism<\/i>, Oxford University Press\u00a0<\/span><\/p>\n

Keen, D. (2012), \u201cGreed and grievance in civil war\u201d, International Affairs<\/i>, 88, s.757-777<\/p>\n

Klein N. (2007), The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism,<\/i> Penguin, Londra<\/p>\n

Kohli, A. (2004), State-Directed Development: Political Power and Industrialization in the Global Periphery<\/i>, Cambridge: Cambridge University Press<\/p>\n

OIC (2020), OIC Economic Outlook: Trade and Integration Challenges amid Rising Uncertainties<\/i>, Organisation of Islamic Cooperation, SESRIC<\/p>\n

Shadlen, K. (2005), <\/b>“Exchanging development for market access? Deep integration and industrial policy under multilateral and regional-bilateral trade agreements”\u00a0Review of International Political Economy<\/i>, 12:5 s.750-775<\/p>\n

Susanto, A. A. (2020), \u201cTowards a New Framework of Islamic Economic Analysis\u201d, American Journal of Islam and Society<\/i>,\u00a037:1-2, 103\u2013123<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda ekonomik e\u015fitsizlik, i\u015fsizlik ve zay\u0131f kurumsal yap\u0131lar\u0131n etkisiyle derinle\u015firken, \u00fcmmet merkezli yakla\u015f\u0131m alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm sunar.<\/p>","protected":false},"author":263,"featured_media":12383,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[197],"tags":[194],"class_list":["post-12382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-misafir-katkilari","tag-misafir-katkilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12382"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12382\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tr.ummatics.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}